Voedingssupplementen in EU

20 april 2005 - In juni of juli doet het Europese Gerechtshof uitspraak in een opmerkelijke zaak. Maar een voorschot hierop is al op 5 april genomen door de hoogste adviseur van het Gerechtshof, de Advocaat Generaal (AG). Meestal volgt het Hof de uitspraak van de AG.
Het gaat om de Europese Richtlijn Voedingssupplementen, die binnen Europa op 1 augustus in werking treedt of in werking zou gaan treden. Dat weten we dus nog niet. Bij deze richtlijn is een zogeheten positieve lijst gevoegd met daarop de vitamines en mineralen en hun verbindingen die toegestaan zijn om in de handel te brengen. Alle stoffen die niet hierop staan, zijn verboden. Wil men toch een stof op de markt brengen, dan kan een veiligheidsdossier worden ingediend die dan wordt beoordeeld door de Europese Voedselveiligheid Autoriteit (EFSA). Dit is een dure affaire die alleen de grote firma’s zich kunnen permitteren.
Hoewel de AG vast bleef houden aan het principe van de positieve lijst, heeft hij ervoor gepleit de richtlijn als geheel ongeldig te verklaren, omdat hij vond dat, kort gezegd, de Europese overheid de fabrikant – en daarmee de consument - te zeer beknotte in hun vrijheid om te beschikken over producten van hun keuze. Overigens is deze vrijheid van keuze een heel belangrijk grondwettelijk issue en des te belangrijker, nu in de diverse landen de komende maanden referenda worden gehouden over de nieuwe Europese grondwet. De AG vond de procedures rond de positieve lijst in de Europese richtlijn onzorgvuldig en ondoorzichtig. Fabrikanten hebben bijvoorbeeld nauwelijks enige mogelijkheid om in beroep te gaan tegen een beslissing van de EFSA. De EU-overheid had in de ogen van de AG te veel macht ten opzichte van de fabrikant.
Deze ontwikkeling is belangrijk omdat deze richtlijn nog maar een begin is. Straks komt er nog veel meer op ons af. Nu gaat het alleen nog over vitamines en mineralen, maar binnenkort komen ook kruiden, aminozuren en probiotica onder vuur te liggen. Juist omdat deze richtlijn model staat voor veel toekomstige wetgeving, is hij zo belangrijk. Maar ook voor de uitstraling voor regelingen op mondiaal niveau. Immers Europa is één van de economische machtsblokken. Als hier restrictieve wetgeving wordt ingevoerd, zal dat op wereldniveau consequenties hebben. Nu lijkt het misschien allemaal nog mee te vallen, maar op termijn zal deze richtlijn, juist vanwege het sneeuwbaleffect, nadelig uitwerken voor consumenten. Innovatie bijvoorbeeld zal erg moeilijk worden. Alleen nog bekende producten komen op de markt en de minder gangbare varianten zullen verdwijnen. De consument krijgt minder te kiezen. Het wordt allemaal confectie, een eenheidsworst.
De zaak is bij het Gerechtshof aangekaart door onder andere de Alliance for Natural Health (ANH; (www.alliance-natural-health.org), een non-profit organisatie, die zich inzet om voor de toekomst de natuurlijke geneeswijzen voor Europa veilig te stellen. Het is een gevecht is tussen David en Goliath, de EU. Én er staan grote belangen op het spel. De ANH legt zich niet neer bij de invoering van de nieuwe Europese richtlijn, zoals bijvoorbeeld wel Natuurproducten Nederland (NPN) doet, de belangenorganisatie van voedingssupplementenfirma\'s in Nederland. De ANH stelt dat de richtlijn ertoe leidt dat 75% van de vitamine- en mineralenverbindingen die op het ogenblik nog verkocht mogen worden, zullen worden verboden.