Meer staar door lood

Gedurende de twintigste eeuw trad een voordien ongekende verspreiding op van lood in de leefomgeving. De voornaamste oorzaken hiervoor waren het gebruik van gelode benzine, loodhoudende verf en loden waterleidingen. In de Verenigde Staten en Europa zijn deze bronnen van lood momenteel grotendeels teruggedrongen. Industrieën waar nog lood verwerkt wordt, bijvoorbeeld in de fabricage van accu's en bij soldeerwerkzaamheden, worden passende veiligheidsmaatregelen genomen. Lood is een toxisch element dat zich in de botten afzet en van daaruit een langdurige belasting voor overige lichaamsweefsels kan vormen. Studies uit de afgelopen jaren doen vermoeden dat geaccumuleerde blootstelling aan relatief geringe hoeveelheden lood het ontstaan van vrije radicaalziekten bevordert. Hiertoe behoren onder andere hoge bloeddruk, geestelijke aftakeling en staar. Effecten van lood in de ooglens zijn kenmerkend voor de vorming van vrije radicalen. Namelijk blokkering van de glutathionstofwisseling, bevordering van de lipidenperoxidatie en verstoring van de calciumhomeostase. Verder blokkeert lood in de ooglens de werking van zink als antioxidatief element en veroorzaakt het structurele veranderingen in lenseiwitten die de lichtdoorlaatbaarheid verslechteren.
Door dr. Debra Schaumberg van Brigham and Women's Hospital in Boston werd een studie uitgevoerd naar geaccumuleerd lood en het optreden van staar. De onderzochte groep bestond uit 795 mannen van 60 jaar en ouder, gemiddelde leeftijd 69 jaar. Van hen bleken 122 aan staar te lijden. Via röntgenfluorescentiemeting aan het scheenbeen werd de loodconcentratie bepaald. De gemeten loodconcentratie in het scheenbeen is een afspiegeling van loodbelasting gedurende langere tijd. De reden hiervoor is dat de halfwaardetijd voor lood in het scheenbeen meer dan tien jaar bedraagt. Daarnaast werd ook de loodconcentratie in het bloed gemeten.
Gevonden werd een 2,7 maal vaker voorkomen van staar in het hoogste quintiel van de loodconcentratie in het scheenbeen (31- 126 microgram per gram) vergeleken met het laagste quintiel (0-11 microgram). Dit verschil bleek significant.
De epidemiologische gegevens uit dit onderzoek maken aannemelijk dat geaccumuleerde blootstelling aan lood een belangrijke, tot op heden niet onderkende risicofactor voor staar vormt.